Srpska Atina i Sentandreja, bastioni kulture prečanskih Srba, još jednom su ojačale svoje vekovima snažne veze. Ovoga puta to je učinio veliki Uroš Predić i njegovo do sada ne izlagano delo Sveti Georgije iz 1902. godine.
foto Galerija Matice srpske
Do sada nepoznato delo velikog slikara vlasništvo je Muzeja Srpske pravoslavne eparhije budimske, a ljubitelji umetnosti mogu da je vide u Galeriji Matice srpske u okviru izložbe “Uroš Predić u Sentandreji”.
Reč je o delu koje je Predić poklonio sentandrejskom trgovcu Stevanu Vujiću i njegovoj supruzi Olgi povodom venčanja i porodične slave. Naime, Vujićeva supruga Olga Barić, rodom iz Pančeva, bila je u srodstvu sa Urošem Predićem. Ikona je više od jednog veka čuvana u Sentandreji i činila je dragoceno blago sentandrejske porodice Vujić.
Poznato je da je cvetno doba Sentandreje ipak taj 18. vek, period posle Velike seobe Srba. Tu se formirao jedan bogat, dobrostojeći građanski sloj, a predstavnici tog sloja bili su trgovci. Srba je u 19. veku u Sentandreji bivalo već sve manje i manje, ali mi smo znali za Stevu Vujića, Sentandrejca koji je bio trgovac, a jedno vreme i predsednik crkvene opštine. Jedno vreme imao je radnju na glavnom trgu Sentandreje i sa velikim slovima na mađarskom jeziku bilo je ispisano Radnja Steve Vujića – podseća dr Kosta Vuković, direktor Srpskog crkvenog muzeja u Sentandreji.. – Međutim ni slutili nismo da ta porodica krije jedno delo Uroša Predića i da postoje bliske veze između porodice Vujić i porodice Predić. Kada je Rita Vujić, unuka Steve Vujića poklonila ovo delo muzeju naša namera je bila da istražimo taj porodični kontekst. Ona je delo Uroša Predića poklonila Srpskom crkvenom muzeju iz tog ličnog segmenta, da ostane sećanje na tu značajnu sentandrejsku porodicu.
Za postojanje ovog Predićevog dela u naučnoj javnosti, sve donedavno, nije se znalo, međutim, naporima Muzeja u Sentandreji i zahvaljujući saradnji sa Galerijom Matice srpske, ova slika biće prvi put izložena u Srbiji i dostupna široj javnosti. Svako novopronađeno delo Uroša Predića postaje osnov za novu priču koja, zasnovana na bogatoj arhivskoj dokumentaciji i istorijskoj građi, nadopunjuje sliku o srpskom građanskom životu krajem 19. i tokom prve polovine 20. veka. Ova izložba tako prenosi priču o jednoj porodici i njihovoj ikoni, kao i o putevima kojima su se – slika i porodica – zajedno kretale kroz vreme i prostor. Takođe, ona svedoči i o visokorazvijenoj svesti potomaka da porodičnu ikonu, koja uistinu predstavlja i nacionalno kulturno dobro, poklone Srpskom crkvenom muzeju u Sentandreji koji baštini i od zaborava čuva srpsku umetnost i kulturu na prostoru današnje Mađarske.
-Galerija Matice srpske je pre nekoliko godina priredila veliku monografsku izložbu o Urošu Prediću koju su zajednički realizovali kolega Igor Borozan i koleginica Snežana Mišić. Tada su zaista napravljena velika istraživanja i činilo nam se da smo te 2022. predstavili javnosti sve ono što se zna o Urošu Prediću, a onda se, sasvim iznenada, u Sentandreji, pojavila jedna nova slika, jedno delo koje premijerno predstavljamo novosadskoj publici, delo koje nije samo ikona i predstava Svetog Đorđa, nego mnogo više od toga. To je delo koje govori o vezama Uroša Predića sa Sentandrejom, o vezama Uroša Predića i porodice Vujić, o porodici Vujić i njenom mestu u Sentandreji – dodaje dr Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica GMS.